ЯНГИ ФАРМОН – АЁЛЛАР ВА БОЛАЛАР УЧУН КУЧЛИ ҲИМОЯ КАФОЛАТИ
Жамиятнинг маънавий даражаси унинг аёлларга ва болаларга бўлган муносабати билан белгиланади. Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан 2026 йил 3 мартда қабул қилинган “Аёллар ва болалар ҳуқуқларининг ҳимоясини кучайтириш ҳамда уларга нисбатан тазйиқ ва зўравонлик ҳолатларининг олдини олиш бўйича қўшимча ташкилий-ҳуқуқий чоралар тўғрисида”ги ПФ-33-сонли Фармони бу борадаги ислоҳотларни мутлақо янги босқичга олиб чиқди.
Инсон қадри учун ташланган муҳим қадам. Узоқ вақт давомида оилавий зўравонлик «ёпиқ мавзу» бўлиб келган бўлса, бугунги кунда давлат бу муаммони тизимли равишда ҳал этишга киришди. Ушбу Фармон нафақат оқибатлар билан курашиш, балки зўравонликнинг олдини олишга қаратилган профилактик механизмларни кучайтириши билан аҳамиятлидир.
Фармоннинг асосий устувор йўналишларидан ҳимоя ордери тизимининг такомиллашуви бўлди, ндиликда ҳимоя ордерини бериш жараёни соддалаштирилди ва унинг ижроси устидан назорат кучайтирилди. Зўравонлик содир этган шахсга нисбатан чекловлар кўлами кенгайтирилди.
Шунингдек, болаларга нисбатан ҳар қандай шаклдаги зўравонлик учун жавобгарлик чоралари кескинлаштирилди. Мактабгача ва мактаб таълими муассасаларида болалар хавфсизлигини таъминлаш бўйича янги талаблар жорий этилди.
Бундан ташқари, ижтимоий ва психологик реабилитация: жабрланган аёлларга нафақат ҳуқуқий, балки психологик ва моддий ёрдам кўрсатиш тизими «маҳаллабай» ишлаш тамойили асосида йўлга қўйилмоқда.
Фармонда давлат органлари билан бир қаторда фуқаролик жамияти институтлари ва оммавий ахборот воситаларининг ролига алоҳида урғу берилган. Зўравонликка нисбатан «муросасизлик» муҳитини шакллантириш – ҳар биримизнинг бурчимиздир. Эндиликда қўшнининг уйидан келаётган бақириққа бефарқ бўлмаслик нафақат инсонийлик, балки қонуний мажбурият сифатида ҳам мустаҳкамланмоқда.
»Зўравонликка чек қўйиш – фақат ҳуқуқни муҳофаза қилиш органларининг иши эмас, балки бутун жамиятнинг ҳамжиҳатлигини талаб қиладиган вазифадир.»
Хулоса ўрнида шуни айтиш жоизки, янги қабул қилинган мазкур Фармон – бу шунчаки ҳужжат эмас, бу аёл ва боланинг қадри, хавфсизлиги ва келажаги учун давлат томонидан берилган қатъий кафолатдир. Уни ҳаётга татбиқ этиш орқали биз ҳар бир хонадонда тинчлик ва ҳар бир боланинг юзида табассум бўлишига эришамиз.
АКМАЛ ХАКИМОВ,
Жиноят ишлари бўйича Қизириқ туман суди тергов судьяси